Dotrzymanie optymalnego terminu siewu jest jednym z warunków dobrego przezimowania roślin ozimych (ozimin). Ponadto oczywiście wypełnienie wymagań agrotechnicznych takich jak prawidłowe przygotowanie roli do siewu, czy odpowiednie zagęszczenie nasion na metrze kwadratowym pola, powodują, że rośliny wchodzą w okres zimy odpowiednio rozwinięte. Są na tyle wykształcone, aby przetrwały okres niskich temperatur.

Jest jednak czynnik, który bezpośrednio wpływa na udane przezimowanie roślin, bądź całkowite straty w uprawach, na który rolnik już wpływu nie ma. Są to oczywiście warunki pogodowe. Optymalne warunki dla początkowej fazy wegetacji roślin ozimych to słoneczna i chłodna jesień sprzyjająca hartowaniu roślin. Najlepiej, aby następnie temperatura stopniowo się obniżała, a okresowi mrozów towarzyszyły opady śniegu. Niestety nie jest to czynnik, na który mamy wpływ. W produkcji rolniczej często dochodzi do strat w plonie wywołanych złym przezimowaniem roślin.

Najbardziej niebezpieczne dla roślin są mroźne temperatury przy jednoczesnym braku pokrywy śnieżnej lub jej cienkiej warstwie. Zagrożeniem są też silne i mroźne wiatry, które uniemożliwiają roślinom pobieranie wody. Zbyt wysokie temperatury zimą prowadzą do przedwczesnego wzrostu roślin i narażenie ich na wymarznięcie w przypadku gwałtownego obniżenia temperatury.

Na szczęście od skutków złego przetrwania zimy rolnicy mogą ubezpieczyć swoje uprawy. Pojęcie ujemnych skutków przezimowania, zostało precyzyjnie zdefiniowane w ustawie:

Ujemne skutki przezimowania oznaczają szkody spowodowane wymarznięciem, wymoknięciem, wyprzeniem, wysmaleniem lub wysadzeniem roślin, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 kwietnia, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części.

Ujemne skutki przezimowania – na co narażone są uprawy w zimie?

Wymarzanie

Najbardziej niebezpieczne dla roślin są mroźne temperatury przy jednoczesnym braku pokrywy śnieżnej lub jej cienkiej warstwie. Nie sprzyjają przezimowaniu roślin również gwałtowne ocieplenia powodujące odwilż, po których następują znów mrozy. Efektem takiej zimowej aury jest wymarzanie upraw.
Natomiast nawet duże mrozy połączone ze śnieżną zimą nie powodują strat w plonie. Warstwa śniegu (około 20-25 cm) stanowi wówczas izolację przed nawet dużymi ujemnymi temperaturami.

Wyprzenie

Drugim po wymarzaniu niebezpieczeństwem, na które narażone są rośliny uprawiane w Polsce jest tak zwane wyprzenie. Zachodzi ona wówczas, gdy obfite opady śniegu pokrywają niedostatecznie zamarzniętą glebę. Temperatura przy gruncie jest bliska zeru, choćby nawet na zewnątrz panował mróz. Roślina wówczas dusi się pod długo zalegającą pokrywą śnieżną.

Wysmalanie

Kolejnym zagrożeniem, przy barku grubszej pokrywy śnieżnej są silne i mroźne wiatry, które powodują tak zwane wysmalanie roślin. Przyczyniają się one do wysuszania roślin, ponieważ zamarznięta gleba uniemożliwia pobieranie wody. W konsekwencji roślina powoli zamiera, a jej organy nadziemne wyglądają jak spalone, stąd nazwa tego zjawiska.

Wysadzanie

Następną przyczyną złego zimowania zasiewów w czasie zimy jest tak zwane wysadzanie, czyli wypieranie roślin z gleby. Spowodowane jest ono częstymi zmianami temperatury szczególnie na przedwiośniu, kiedy to temperatura w dzień jest dodatnia, a nocą ziemia zamarza.

Wymakanie

Wymakanie to zjawisko, które zachodzi najczęściej na przedwiośniu, kiedy topnieją śniegi i na polach, na obniżeniach terenu długo zalega woda. Roślina pozostająca dłużej pod wodą nie dostaje tlenu i ginie.

Na szczęście od wszystkich wyżej wymienionych zagrożeń rolnicy mogą ubezpieczyć swoje uprawy. Ujemne skutki przezimowania zostały wymienione w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.).

Za ubezpieczenie upraw od tego ryzyka rolnik, który spełnia wymogi małego i średniego przedsiębiorcy, płaci tylko połowę składki. Resztę dopłaca budżet państwa.

Czytaj więcej:

Ostatnio dodane ogłoszenia: